ඔබේ දරුවාගේ මහන්සිය ලාච්චුවකට සීමා වී අතුරුදන් නොවිය යුත්තේ ඇයි?

ඔබ මෙය ඕනෑතරම් දැක ඇතිවාට සැක නැත. වාරය අවසන් වේ. ප්‍රගති වාර්තාව (ලකුණු පොත) ගෙදර රැගෙන එයි. දරුවා මහන්සි වී පාඩම් කර, විභාගවලට පෙනී සිට, සමහරවිට ලකුණු හෝ සාමාර්ථ පවා වර්ධනය කරගෙන තිබෙන්නට පුළුවන. නමුත් අවසානයේදී එම කොළය ලාච්චුවකට වැටේ. ඊළඟ වාරය ආරම්භ වන විට, දරුවා සැබවින්ම ඉගෙන ගත්තේ කුමක්දැයි කාටවත් මතක නැත. පාසලටත් නැත, උපකාරක පන්තියටත් නැත, සමහරවිට ඔබේ දරුවාටමද නැත.

මෙය කුඩා ප්‍රශ්නයක් නොවේ. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ සාමාන්‍ය ස්වභාවය (default setting) බවට පත්ව ඇත. මේ වන තෙක් වෙනත් විකල්පයක් නොතිබූ බැවින්, බොහෝ පවුල්වලට මෙහි ඇති අඩුව ප්‍රශ්න කිරීමට හේතුවක්ද තිබුණේ නැත.

අප අපෙන්ම ඇසිය යුතු ප්‍රශ්නය

ඔබෙන්ම මෙසේ අසා බලන්න: ඔබේ දරුවා අද දවසේ විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශ නිලධාරියෙකු හෝ අනාගත සේවා යෝජකයෙකු (employer) ඉදිරියේ වාඩි වී, තමන් පසුගිය වසර තුන පුරා සැබවින්ම ඉගෙන ගත් සියල්ල ඔප්පු කිරීමට උත්සාහ කළහොත් — එනම් අවසාන ලකුණු පමණක් නොව, ඔවුන් සතු කුසලතා, ඔවුන්ගේ අඛණ්ඩ කැපවීම සහ ඔවුන් දක්ෂතා දැක්වූ නිශ්චිත දේ — ඔවුන්ට එය කළ හැකිද?

ලංකාවේ සිටින සෑම සිසුවෙකුටම පාහේ මෙයට දිය හැකි අවංක පිළිතුර "නැත" යන්නයි. ඔවුන් සතුව ඉතිරි වන්නේ එක් දිනකදී, එක් විභාග ශාලාවකදී ලබාගත් තනි ඉලක්කමක් (ලකුණක්) පමණි. අනෙක් සියල්ල — එනම් ඔවුන්ගේ දෛනික මහන්සිය, පියවරෙන් පියවර ලැබූ වර්ධනය සහ ඔවුන් නිහඬවම දක්ෂතා දැක්වූ විෂයන් — සියල්ල වාෂ්ප වී යයි.

"ඕනෑම තැනකට ගෙන යා හැකි සහ ඔප්පු කළ හැකි යන්නෙහි සැබෑ අර්ථය

ඉඩසර ඇකඩමියේ "Beaver" (බීවර්) සංස්කරණය මඟින් ජීවිත කාලය පුරාම වලංගු සහතිකකරණය හඳුන්වා දීමේදී, අපගේ අරමුණ වූයේ සහතික ගොඩට තවත් එකක් එකතු කිරීම නොවේ. ඉහත කී "දක්ෂතා සහ මහන්සිය වාෂ්ප වී යාමේ ප්‍රශ්නය" විසඳීමයි.

• ගෙන යා හැකි (Portable): යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ඔබේ දරුවා ඉගෙන ගත් දේ පිළිබඳ වාර්තාව එක් වාරයකට හෝ එක් ආයතනයකට පමණක් සීමා වී විනාශ නොවන බවයි — එය ඔවුන් යන යන තැන ඔවුන් සමඟ ඉදිරියට යයි.

• ඔප්පු කළ හැකි (Provable): යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ එය ඔවුන් තමන් වෙනුවෙන් කරන වාචික ප්‍රකාශයක් පමණක් නොවන බවයි; එය ඔවුන් සැබවින්ම කළ දේ පිළිබඳ ව්‍යුහාත්මක සාක්ෂි (structured evidence) සහිතව පෙන්විය හැකි දෙයකි.

ප්‍රායෝගිකව ගත් කල, මෙය සිසුන්ට වඩාත්ම වැදගත් වන ස්ථාන තුනකට රැගෙන යා හැකි අඛණ්ඩ ප්‍රගති වාර්තාවක් බඳුය:

• විශ්වවිද්‍යාල සහ NVQ අයදුම්පත් සඳහා: ඔබේ Z-score එක මඟින් ඔබට විවෘත වන දොරටුව තීරණය කරන නමුත්, අඛණ්ඩ කැපවීම සහ නිශ්චිත කුසලතා පිළිබඳ සහතික කළ වාර්තාවක් මඟින් එම දොරටුව තුළ සිසුවෙකුට තමන්ගේ අනන්‍යතාවය වඩාත් ශක්තිමත් ලෙස තහවුරු කිරීමට අවස්ථාව ලැබේ.

• වෘත්තීයමය සහ NVQ මාවත් සඳහා: අනාගතය උසස් පෙළ (A/L) විභාග ශාලාව මතම තීරණය නොවන, දිනෙන් දින වර්ධනය වන සිසුන් කණ්ඩායම වෙනුවෙන්. සාමාන්‍ය පෙළින් (O/L) පසු NVQ අධ්‍යාපන මාවත් කෙබඳුද සහ ඒවා සාම්ප්‍රදායික ශාස්ත්‍රීය මාවත තරම්ම බැරෑරුම් ලෙස සැලකිය යුත්තේ ඇයිද යන්න පිළිබඳව අප විශේෂයෙන් ලිපි පළ කර ඇත.

• රැකියා සම්මුඛ පරීක්ෂණ සහ වෘත්තීයමය සාකච්ඡා සඳහා: එහිදී "මම ගොඩක් මහන්සි වෙලා පාඩම් කළා" කීමෙන් පමණක් පලක් නැත. නමුත් "මෙන්න මම නිර්මාණය කළ, ප්‍රගුණ කළ සහ ප්‍රවීණත්වයක් ලැබූ දේ පිළිබඳ වාර්තාව" යැයි පෙන්වීමට හැකි වීම ඉතා වටී.

මෙය පෙනෙනවාට වඩා බෙහෙවින් වැදගත් වන්නේ ඇයි?

මෙහි ඇති ගැඹුරුම වෙනස නම්, ඉඩසර ආයතනය විසින් "ලකුණු කේන්ද්‍රීය ආර්ථිකයකින් පරිවර්තනීය ආර්ථිකයක් (transformation economy) කරා" සිදු කරන සංක්‍රමණයයි. එනම් සිසුවෙකු ලබාගත් ලකුණු ප්‍රමාණය පමණක් නොව, එම ක්‍රියාවලිය තුළින් ඔවුන් කෙබඳු පුද්ගලයෙකු බවට පත් වූවාද යන්න මැන බැලීමයි. විභාගයකින් ලැබෙන තනි ඉලක්කමකට කිසිදා එම සම්පූර්ණ කතාව ප්‍රකාශ කළ නොහැක. එයට එය කළ නොහැකි අතර, එය නිර්මාණය කර ඇත්තේද ඒ සඳහා නොවේ.

ජීවිත කාලය පුරාම වලංගු සහතිකකරණය (Lifelong credentialing) යනු එම සම්පූර්ණ කතාව, එය සිදු වූ වාරයෙන් ඔබ්බටත් සුරක්ෂිතව ඉදිරියට රැගෙන යන යටිතල පහසුකමයි.

ආයතනික පදනම (Institutional Grounding)

මේ කිසිවක් ශ්‍රී ලංකාවේ පවත්නා අධ්‍යාපන ක්‍රමයෙන් බැහැරව හුදකලාව පවතින්නේ නැත. මෙම සහතිකකරණ මාවත් සකස් කර ඇත්තේ දැනටමත් ජාතික මට්ටමින් පිළිගත් NVQ (ජාතික වෘත්තීය සුදුසුකම්) සහ NIE (ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය) රාමුවලට අනුකූල වන පරිදිය. එබැවින්, මෙය පවුල්වලට ඔප්පු නොකළ දෙයක් විශ්වාස කිරීමට කියන සමාන්තර ක්‍රමයක් නොවේ; එය විශ්වවිද්‍යාල, TVET (තාක්ෂණික හා වෘත්තීය අධ්‍යාපන) ආයතන සහ සේවා යෝජකයන් අතර දැනටමත් පිළිගැනීමක් ඇති සුදුසුකම් තුළම ස්ථාපිත කර ඇති ව්‍යුහාත්මක ස්ථරයකි.

මෙය ඉඩසර ඇකඩමියේ Beaver (v4.0.0) සංස්කරණය මඟින් හඳුන්වා දුන් ප්‍රධාන කරුණු තුනෙන් එකකි.