6.1 කුලෝම් නියමය (Coulomb’s Law)

අර්ථ දැක්වීම: ස්ථිර ආරෝපණ දෙකක් අතර ඇතිවන ආකර්ෂණ හෝ විකර්ෂණ බලය, ඔවුන්ගෙ ආරෝපණ ගුණිතයට සෘජුවම අනුපාතික අතර, ඔවුන් අතර දුරේ වර්ගයට ප්‍රතිලෝම අනුපාතික වේ.

සූත්‍රය:F = (1 / (4 π ε)) (q1 q2 / r^2)

මෙහි,

• ε = පාරවේද්‍යතාව

• ε₀ = නිදහස් අවකාශයේ පාරවේද්‍යතාව

බලයේ ස්වභාවය:

• ද්‍රව්‍යමය ආරෝපණ දෙකක් එකිනෙක ආකර්ෂණය කරයි.

• සමාන ලකුණු ආරෝපණ විකර්ෂණය කරයි.

6.2 විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රය (Electric Field - E)

අර්ථ දැක්වීම: විද්‍යුත් ආරෝපණයක් මත බලපෑමක් හටගන්නා අවකාශය විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රය ය.

ක්ෂේත්‍ර තීව්‍රතාව (E): ඒකක ධන ආරෝපණයක මත ක්‍රියා කරන විද්‍යුත් බලයයි.

සූත්‍ර:E = F / q

ලක්ෂ්‍ය ආරෝපණයක් Q සඳහා:E = (1 / (4 π ε)) (Q / r^2)

දිශාව:

• ධන ආරෝපණයෙන් ඉවතට.

• සෘණ ආරෝපණය සේතට.

6.3 විද්‍යුත් විභවය (Electric Potential - V)

අර්ථ දැක්වීම: ඒකක ධන ආරෝපණයක් අනන්තයෙන් යම් ලක්ෂ්‍යයකට ගෙන ඒමට කළ යුතු කාර්යය.

සූත්‍රය:V = (1 / (4 π ε)) (Q / r)

විභව අන්තරය:V = W / q

ඒකකය: වෝල්ට් (V)

6.4 විද්‍යුත් විභව ශක්තිය (Electric Potential Energy - U)

අර්ථ දැක්වීම: ක්ෂේත්‍රයක තබා ඇති ආරෝපණයක් සතු විභව ශක්තියයි.

සූත්‍රය:U = q V

ආරෝපණ දෙකක් සඳහා:U = (1 / (4 π ε)) (q1 q2 / r)

6.5 විද්‍යුත් ස්‍රාවය හා ගවුස් නියමය

විද්‍යුත් ස්‍රාවය (Φ): යම් පෘෂ්ඨයකින් හරහා ගමන් කරන විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර රේඛා ප්‍රමාණය.

සූත්‍රය:Φ = E A cosθ

ගවුස් නියමය: සංවෘත පෘෂ්ඨයකින් හරහා ඇති මුළු විද්‍යුත් ස්‍රාවය Φ, එහි ඇතුළත ආරෝපණය Q හා පාරවේද්‍යතාව ε අතර සම්බන්ධතාවයකි.

සූත්‍රය:Φ = Q / ε

භාවිතය: උසස් සමමිතියක් (Sphere, Cylinder, Plane) ඇති අවස්ථාවල විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර තීව්‍රතාව පහසුවෙන් හඳුනාගැනීමට.

6.6 ධාරිත්‍රක (Capacitors)

ධාරිතාව (C): ආරෝපණ ගබඩා කිරීමේ හැකියාව.

සූත්‍රය:C = Q / V

සමාන්තර තහඩු ධාරිත්‍රකයක් සඳහා:

C = ε A / d

ගබඩා වන ශක්තිය:

U = (1/2) C V^2

2. ප්‍රධාන සූත්‍ර

3. විභාග ඉඟි සහ පොදු වැරදි

ආරෝපණ ඒකක භාවිතය:

• μC, nC වැනි ඒකක C බවට හරවන්න.

E සහ V ප්‍රස්ථාර:

• E ∝ 1/r^2

• V ∝ 1/r

වෙඩ්‍යුත් බල රේඛා:

• කිසි විටෙකත් එකිනෙක ඡේදනය නොකරයි.

සන්නායකයන්:

• ස්ථිති විද්‍යුත් සමතුලිතතාවයේදී සන්නායකයක ඇතුළත E = 0.

ධාරිත්‍රක සංයෝජන:

• Series → ප්‍රතිවිරුද්ධ අග

• Parallel → සෘජු එකතු කිරීම