top of page

2 වෙනි ඒකකය – යාන්ත්‍ර විද්‍යාව

Grade

12

පාඩම 2.1 – සෘජු චලිතය සහ ප්‍රක්ෂේපක චලිතය

පදනම (Q1–5)

  1. විස්ථාපනය යනු කුමක්ද? එය දුර යන දේවල් වලින් වෙනස් වන්නේ කෙසේද?

  2. ඒකාකාර වේගය යනු කුමක්ද?

  3. චලිතයේ සම්මත සූත්‍ර තුන ලියන්න.

  4. ත්වරණය යනු කුමක්ද?

  5. ප්‍රක්ෂේපකයක් යනු කුමක්ද? උදාහරණයක් දෙන්න.


අතරමැදි (Q6–10)

  1. රථයක් විරාමයෙන් 3 m/s² ත්වරණයෙන් 6 තත්පර ගමන් කරයි. අවසන් වේගය සොයන්න.

  2. වස්තුවක් ස්ථිර වේගයෙන් ගමන් කරයි. එහි ත්වරණය කුමක්ද? පැහැදිලි කරන්න.

  3. තීරස්ව ප්‍රක්ෂේපණය කළ විට, තීරස් වේගය ස්ථිරව පවතින හේතුව පැහැදිලි කරන්න.

  4. බෝලයක් 10 m/s වේගයෙන් ඉහළට විසි කළ විට, උච්චයට පමණක් යාමට ගතවන කාලය සොයන්න.

  5. 4 තත්පරකදී 20 m ගමන් කළ වස්තුවක සාමාන්‍ය වේගය සොයන්න.


උසස් (Q11–15)

  1. 15 m/s වේගයෙන් 35° කෝණයකින් විසි කරන ලද ප්‍රක්ෂේපකයේ තීරස් පරාසය සොයන්න.

  2. ප්‍රක්ෂේපකයක ගුවන්ගත කාලයට (Time of flight) සූත්‍රය ව්‍යුත්පන්න කරන්න.

  3. රථයක් 10 m/s සිට 25 m/s දක්වා 5 s තුළ ත්වරණය කරයි. ත්වරණය සහ ගමන් දුර සොයන්න.

  4. කොටස් කිහිපයකින් යුත් v–t ප්‍රස්තාරයක චලිතය විශ්ලේෂණය කරන්න.

  5. ප්‍රක්ෂේපකයක් 2 s පසු 30 m දුරක බිම වැටේ. ආරම්භක වේගය සහ ප්‍රක්ෂේප කෝණය සොයන්න.


පාඩම 2.2 – බල සහ ප්‍රතිඵල බල

පදනම (Q1–5)

  1. බලය යනු කුමක්ද?

  2. ප්‍රතිඵල බලය යනු කුමක්ද?

  3. නියුටන්ගේ පළමු නියමය සඳහන් කරන්න.

  4. බල වර්ග දෙක ලියන්න.

  5. සමාන්තරාශ්‍ර නියමයෙන් බල එකතු කිරීමේ රූපයක් අඳින්න.


අතරමැදි (Q6–10)

  1. 6 N සහ 8 N බල දෙකක් සෘජු කෝණයකින් ක්‍රියා කරන විට ප්‍රතිඵල බලය සොයන්න.

  2. 20 N බලයක් 40° කෝණයකින් ක්‍රියා කළ විට සංරචක දෙක සොයන්න.

  3. සාමාන්‍ය ප්‍රතික්‍රියා බලය (Normal reaction) පැහැදිලි කරන්න.

  4. බර යනු කුමක්ද? එහි සූත්‍රය ලියන්න.

  5. පෙට්ටියකට 50 N බලයක් දෙන විට අඝර්ෂණය 20 N නම්, නිකාශ බලය සොයන්න.


උසස් (Q11–15)

  1. බල තුනක් දෛශික ත්‍රිකෝණයක් භාවිතයෙන් විසඳන්න.

  2. (3i + 4j) සහ (−2i + 2j) බල දෙක ක්‍රියා කරන විට ප්‍රතිඵලය සොයන්න.

  3. සමතුලිතතාව (Equilibrium) දෛශික විභේදනයෙන් පැහැදිලි කරන්න.

  4. වස්තුවක් ඇලුණු තරණයේ (Inclined plane) ඇති විට අඝර්ෂණ බලය සොයන්න.

  5. බර, අවයව ආකර්ෂණය, tension, අඝර්ෂණය ඇතුළත් සංකීර්ණ බල සටහනක් විශ්ලේෂණය කරන්න.


පාඩම 2.3 – මෝමෙන්ට් සහ සමතුලිතතාව

පදනම (Q1–5)

  1. මෝමෙන්ට් (Turning effect) යනු කුමක්ද?

  2. මෝමෙන්ට් මූලධර්මය සඳහන් කරන්න.

  3. කප්ලය (Couple) යනු කුමක්ද?

  4. Turning effect උදාහරණයක් දෙන්න.

  5. සම්භ‍ර කේන්ද්‍රය (Centre of gravity) යනු කුමක්ද?


අතරමැදි (Q6–10)

  1. 10 N බලයක් pivot එකෙන් 3 m දුරින් ක්‍රියා කළ විට මෝමෙන්ට් සොයන්න.

  2. සම දණ්ඩයක් pivot එකක සමතුලිත නම්, මෝමෙන්ට් ගැන කුමක් කියා හැක?

  3. ස්ථායි (Stable) සහ අස්ථායි (Unstable) සමතුලිතතාව අතර වෙනස පැහැදිලි කරන්න.

  4. See-saw එකක් සමානව ගතී නම්, තිරස්/අතුරු මෝමෙන්ට් ගැන කුමක් කියයි?

  5. ලීවරයක බල 2ක් යොදා ගනිමින් සරල ගැටලුවක් විසඳන්න.


උසස් (Q11–15)

  1. නොසම දණ්ඩයක (non-uniform beam) නොදත් බලය සොයන්න.

  2. බිත්තිට එලා ඇති ලැදරයක් friction සමඟ විශ්ලේෂණය කරන්න.

  3. කෝණ විවිධයෙන් බල 3ක් ක්‍රියා කරන මෝමෙන්ට් ගැටලුව විසඳන්න.

  4. සම්භ‍ර කේන්ද්‍රය වෙනස් වීම ස්ථායිත්වය මත ඇති බලපෑම පැහැදිලි කරන්න.

  5. කේබලයක tension සොයන්න (කෝණයකින් beam මත සමත්වූ විට).


පාඩම 2.4 – නියුටන් නියම, අඝර්ෂණය සහ ගම්‍යතාව

පදනම (Q1–5)

  1. නියුටන්ගේ දෙවන නියමය state කරන්න.

  2. ගම්‍යතාව (Momentum) යනු කුමක්ද?

  3. අඝර්ෂණය යනු කුමක්ද?

  4. ස්ථිතික අඝර්ෂණය සහ ගතික අඝර්ෂණය අතර වෙනස දක්වන්න.

  5. Impulse යනු කුමක්ද?


අතරමැදි (Q6–10)

  1. 4 kg massaක් 2 m/s² ත්වරණයෙන් ගමන් කරයි. බලය සොයන්න.

  2. 3 kg massaක් 5 m/s වේගයෙන් ගමන් කරයි. ගම්‍යතාව සොයන්න.

  3. Block එකකට 10 N බලයක් දෙන විට friction = 8 N නම් ත්වරණය සොයන්න.

  4. ඇවිදීමේදී ක්‍රියා–ප්‍රතික්‍රියා නියමය පැහැදිලි කරන්න.

  5. 20 N බලයක් 0.5 s ක් ක්‍රියාකල විට Impulse සොයන්න.


උසස් (Q11–15)

  1. trolley 2ක් සම්පූර්ණ ස්ථායි ඝටනයකට ලක්වූ විට අවසාන වේගයන් සොයන්න.

  2. 6 kg block එකක් 30° කෝණයකින් tension එකෙන් ඇදෙන විට acceleration සොයන්න.

  3. පිපිරීමක් conservation of momentum භාවිතා කර විසඳන්න.

  4. ඇලුණු තරණයක් (Inclined plane) සහ friction සමඟ ගැටලුවක් විසඳන්න.

  5. Impulse–Momentum ත්යෝරිය ව්‍යුත්පන්න කරන්න.


පාඩම 2.5 – වෘත්තාකාර හා චලිතය

පදනම (Q1–5)

  1. සන්ද්‍රිබලය (Centripetal force) යනු කුමක්ද?

  2. කෝණීය වේගය (Angular velocity) යනු කුමක්ද?

  3. සංඛ්‍යාතය (Frequency) යනු කුමක්ද?

  4. වෘත්තාකාර චලිතයක උදාහරණයක් දෙන්න.

  5. සන්ද්‍රිබලය සඳහා සූත්‍රය ලියන්න.


අතරමැදි (Q6–10)

  1. 2 kg massaක්, r = 3 m, v = 4 m/s නම් සන්ද්‍රිබලය සොයන්න.

  2. කෝණීය වේගය සහ සෘජු වේගය අතර වෙනස පැහැදිලි කරන්න.

  3. චක්‍රයක් 10 rad/s වේගයෙන් භ്രമණය වේ. සංඛ්‍යාතය සොයන්න.

  4. දෘඩාංග අන්ශකය (Moment of inertia) point mass එකකට සොයන්න.

  5. සන්ධි බලය (Torque) අර්ථද.


උසස් (Q11–15)

  1. සන්ද්‍රිබලය සූත්‍රය ව්‍යුත්පන්න කරන්න.

  2. භ്രമණ ශක්ති ගැටලුවක් විශ්ලේෂණය කරන්න.

  3. Flywheel එකක් 5 rad/s සිට 25 rad/s දක්වා 4 s තුළ වේගවත් වේ. කෝණීය ත්වරණය සහ කෝණීය විස්ථාපනය සොයන්න.

  4. Torque සමතුලිතතාව ගැටලුවක් විසඳන්න.

  5. ග්‍රහලෝක වටේ විමසන උපග්‍රහයක කෝණීය වේගය සොයන්න.


පාඩම 2.6 – වැඩ, ශක්තිය, බලය

පදනම (Q1–5)

  1. වැඩ (Work) යනු කුමක්ද?

  2. චලන ශක්තිය සඳහා සූත්‍රය ලියන්න.

  3. බලය (Power) යනු කුමක්ද?

  4. ස්ථිති ශක්තිය (Potential energy) යනු කුමක්ද?

  5. ශක්ති සංරක්ෂණ නියමය state කරන්න.


අතරමැදි (Q6–10)

  1. 10 kg massaක් 4 m ඉහළට ඔසවයි. ස්ථිති ශක්තිය සොයන්න.

  2. රථයක් 10 s තුළ 5000 J වැඩ කරයි. බලය සොයන්න.

  3. k = 200 N/m, x = 0.1 m නම් spring energy සොයන්න.

  4. සංරක්ෂිත සහ අසංරක්ෂිත බල අතර වෙනස.

  5. සරල අවලම්බකයේ ශක්ති පරිවර්තනය පැහැදිලි කරන්න.


උසස් (Q11–15)

  1. බහුදැක්මක් පවත්නා ශක්ති පරිවර්තන ගැටලුව විශ්ලේෂණය කරන්න.

  2. frictionless incline එකකින් slides වන විට energy method භාවිතයෙන් වේගය සොයන්න.

  3. ½mv² සූත්‍රය ව්‍යුත්පන්න කරන්න.

  4. μ = 0.2 නම් අඝර්ෂණයට අහිමිවන වැඩ සොයන්න.


පාඩම 2.7 – නිශ්චල ද්‍රව (Hydrostatics)

පදනම (Q1–5)

  1. ඝනත්වය (Density) යනු කුමක්ද?

  2. පීඩනය (Pressure) යනු කුමක්ද?

  3. ආර්කිමීඩීස් මූලධර්මය state කරන්න.

  4. උඩසන්තතිය (Upthrust) යනු කුමක්ද?

  5. සාපේක්ෂ ඝනත්වය (Relative density) යනු කුමක්ද?


අතරමැදි (Q6–10)

  1. mass 50 g, volume 20 cm³ නම් ඝනත්වය සොයන්න.

  2. ජලයේ 5 m ගැඹුරක පීඩනය සොයන්න.

  3. වස්තූන් ජලයේ ළුහුබැසී යන විට “ලඝු” ලෙස හැඟෙන්නේ ඇයි?

  4. වස්තුවක් බිබිලන විට, ඝනත්වයන් ගැන කුමක් කියා හැක?

  5. සම්පූර්ණයෙන්ම මතු වූ වස්තුවක upthrust සොයන්න.


උසස් (Q11–15)

  1. displaced water ක්‍රමය භාවිතා කර ඇසුරුම් නොගත් වස්තුවක buoyant force සොයන්න.

  2. ගැඹුර වෙනස් වන විට hydrostatic pressure ගැටලුව විසඳන්න.

  3. buoyancy centre භාවිතයෙන් පිහිටීමේ ස්ථායිත්වය පැහැදිලි කරන්න.

  4. අර්ධ ප්‍රදීප්ත වස්තුවක equilibrium තත්ත්වය සොයන්න.

  5. P = hρg සූත්‍රය ව්‍යුත්පන්න කරන්න.


පාඩම 2.8 – ද්‍රව ගතිකය (Hydrodynamics)

පදනම (Q1–5)

  1. නිරන්තරතා සමීකරණය (Continuity equation) state කරන්න.

  2. ප්‍රවාහ අනුපාතය (Flow rate) යනු කුමක්ද?

  3. ධාරා රේඛාව (Streamline) කියන්නේ කුමක්ද?

  4. කැටිතිමයතාව (Viscosity) යනු කුමක්ද?

  5. බර්නෝලි මූලධර්මය state කරන්න.


අතරමැදි (Q6–10)

  1. A₁ = 10 cm², v₁ = 2 m/s; A₂ = 5 cm². v₂ සොයන්න.

  2. වෙන්ටුරි ප්‍රභාවය (Venturi effect) පැහැදිලි කරන්න.

  3. ද්‍රවයේ වේගය වැඩි වීමෙන් පීඩනය අඩුවන හේතුව කියන්න.

  4. අනුක්‍රම (Laminar) සහ අવ્યවස්ථිත (Turbulent) ප්‍රවාහය අතර වෙනස.

  5. බර්නෝලි මූලධර්මය භාවිතා කර පීඩන වෙනස සොයන්න.


උසස් (Q11–15)

  1. ගුවන්යානාවේ උද්ධරණය (Lift) බර්නෝලියෙන් පැහැදිලි කරන්න.

  2. Continuity + Bernoulli එකට යොදාගනිමින් ගැටලුවක් විසඳන්න.

  3. තෙල් ප්‍රවාහයක viscosity බලපෑම විශ්ලේෂණය කරන්න.

  4. නිරන්තරතා සමීකරණය ව්‍යුත්පන්න කරන්න.

  5. බර්නෝලි නියමය සත්‍ය නොවන අවස්ථා පැහැදිලි කරන්න.


වියාචනය (Disclaimer)

Idasara Academy ඉගෙනුම් සම්පත් නිර්මාණය කර ඇත්තේ සිසුන්ට මගපෙන්වීම, පුහුණුව සහ අධ්‍යයන උපායමාර්ග ලබාදී සහයෝගය දැක්වීමටය.

කෙසේ වෙතත්, සියලුම විභාග සහ නිල අවශ්‍යතා සඳහා, සිසුන් අනිවාර්යයෙන්ම ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ, අධ්‍යාපන ප්‍රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද නිල පෙළපොත් සහ සම්පත් පරිශීලනය කළ යුතුය.

ජාතික විභාග සඳහා අන්තර්ගතයේ නිල බලය ලත් මූලාශ්‍රය වනුයේ රජය විසින් නිකුත් කරනු ලබන මෙම ප්‍රකාශනයි.

bottom of page