Grade 12
Second Term
Third Term
Grade 13
Grade
13
පාඩම 7.1 – විද්යුත් ධාරාව සහ ආරෝපණ ගමන්
පදනම (Q1–5)
විද්යුත් ධාරාව යනු කුමක්ද?
විද්යුත් ආරෝපණයේ SI ඒකකය කුමක්ද?
I = Q/t සූත්රය state කරන්න.
සාම්ප්රදායික ධාරාව (Conventional current) හා ඉලෙක්ට්රෝන ගමන් අතර වෙනස.
දෛනික ජීවිතයේ විද්යුත් ධාරාව ඇති අවස්ථා 2ක්.
අතරමැදි (Q6–10)
12 C ආරෝපණයක් 4 seconds ගමන් කරයි. ධාරාව සොයන්න.
ලෝහවල විද්යුත් වාහනය සිදුවන්නේ ඇයි?
ඩ්රිෆ්ට් වේගය (Drift velocity) යනු කුමක්ද?
I = nAve සූත්රය state කරන්න.
මූලාකෘති අනුච්ඡේද ප්රදේශය (Area) ධාරාවට බලපාන්නේ කෙසේද?
උසස් (Q11–15)
I = nAve මුල් භාවිතයෙන් ව්යුත්පන්න කරන්න.
උෂ්ණත්වය වැඩිවීමෙන් ලෝහවල ධාරාව අඩුවෙන්නේ ඇයි?
ඉලෙක්ට්රෝන ඩ්රිෆ්ට් මූලාකෘති මොඩලය විශ්ලේෂණය කරන්න.
ලෝහ, අර්ධ වාහක, විද්යුත් ලිසිනේ වාහනය සසඳන්න.
ධාරා ඝණත්වය (Current density) J = I/A ගණනය කරන්න.
පාඩම 7.2 – විභව වෙනස, ප්රතිරෝධය සහ ඕම් නියමය
පදනම (Q1–5)
විභව වෙනස (Potential difference) යනු කුමක්ද?
ඕම් නියමය state කරන්න.
ප්රතිරෝධය යනු කුමක්ද?
R = V/I සූත්රය state කරන්න.
ඕම් වස්තුවක් 1ක් සහ නො-ඕම් වස්තුවක් 1ක් නමන්න.
අතරමැදි (Q6–10)
V = 20 V, I = 4 A. R සොයන්න.
ඕම් වස්තුවක I–V ප්රස්තාරය අඳින්න.
ෆිලාමන් ලාම්පුව non-ohmic වන්නේ ඇයි?
උෂ්ණත්වය ප්රතිරෝධයට බලපාන්නේ කෙසේද?
R = 5 Ω නම් ධාරාව දෙගුණ වීමෙන් විභවය?
උසස් (Q11–15)
ප්රතිරෝධය–ආරෝපණ ඝණත්වය (Resistivity) මගින් microscopic model එක ව්යුත්පන්න කරන්න.
ඩයෝඩ් I–V වක්රය විශ්ලේෂණය කරන්න.
අධි වාහකතාව (Superconductivity) පැහැදිලි කරන්න.
ප්රතිරෝධයේ උෂ්ණත්ව ගුණකය සම්බන්ධ ගැටලුවක් විසඳන්න.
නොරේඛීය I–V වක්රයක් ඇති උපකරණයක හැසිරීම විස්ථාරයෙන් විශ්ලේෂණය කරන්න.
පාඩම 7.3 – ප්රතිවාහකතාව සහ වාහකතාව
පදනම (Q1–5)
ප්රතිවාහකතාව (Resistivity) යනු කුමක්ද?
R = ρL/A සූත්රය state කරන්න.
වාහකතාව (Conductivity) යනු කුමක්ද?
ප්රතිවාහකතාවයේ SI ඒකකය.
අඩු ප්රතිවාහකතාව ඇති ද්රව්ය 2ක්.
අතරමැදි (Q6–10)
L = 2 m, A = 1 mm², ρ = 1.7×10⁻⁸. R සොයන්න.
ප්රතිරෝධය හා ප්රතිවාහකතාව සසඳන්න.
උෂ්ණත්වය ලෝහවල ρ මත බලපාන්නේ කෙසේද?
ලෝහ vs අර්ධ වාහක ප්රතිවාහකතාව.
ඝනකය වැඩි කිරීමෙන් R වැඩි වීම පැහැදිලි කරන්න.
උසස් (Q11–15)
ρ = E/J මගින් ප්රතිවාහක සූත්රය ව්යුත්පන්න කරන්න.
තර්මිස්ටරයේ (Thermistor) ρ–T සම්බන්ධය විශ්ලේෂණය කරන්න.
උෂ්ණත්වය T₂ ප්රමාණයකින් වැඩි වූ විට නව R සොයන්න.
මුද්රිත මිශ්ර ද්රව්ය (Alloys) උෂ්ණත්ව ගුණකය අඩු වන්නේ ඇයි?
R + ρ + හැඩය වෙනස්කම් ඇති බහු-අංශ ගැටලුවක් විසඳන්න.
පාඩම 7.4 – EMF, අභ්යන්තර ප්රතිරෝධය සහ කොෂ (Cells)
පදනම (Q1–5)
EMF (විද්යුත් ගතිශක්තිය) යනු කුමක්ද?
අග ජඩ විභවය (Terminal voltage) යනු කුමක්ද?
V = E − Ir සූත්රය state කරන්න.
අභ්යන්තර ප්රතිරෝධය යනු කුමක්ද?
කොෂ වර්ග 2ක්.
අතරමැදි (Q6–10)
E = 12 V, r = 2 Ω, I = 3 A. V සොයන්න.
V–I ප්රස්තාරය cell එකක සඳහා අඳින්න.
ධාරාව වැඩිවීමෙන් අග ජඩ විභවය අඩුවෙන්නේ ඇයි?
EMF සහ විභව වෙනස අතර වෙනස.
Short circuit current = 5 A නම් r සොයන්න.
උසස් (Q11–15)
E = V + Ir සූත්රය ව්යුත්පන්න කරන්න.
පෙරිනු–සමූහයේ (Series) හා සමපිළිවෙළ (Parallel) කොෂ සසඳන්න.
අහිමි විභවය (Lost voltage) සොයන්න.
ප්රස්තාරයෙන් EMF සහ r නිරණය කරන්න.
බහු කොෂ සහ අභ්යන්තර ප්රතිරෝධ සහිත සංකීර්ණ සංසර්ගයක් විසඳන්න.
පාඩම 7.5 – ශ්රේණි හා සමාන්තර සංසර්ග
පදනම (Q1–5)
ශ්රේණි සම්බන්ධය යනු කුමක්ද?
සමාන්තර සම්බන්ධය යනු කුමක්ද?
ශ්රේණි ප්රතිරෝධය සඳහා සූත්රය.
සමාන්තර ප්රතිරෝධය සඳහා සූත්රය.
සමාන්තර සංසර්ග ප්රායෝගික උදාහරණ 2ක්.
අතරමැදි (Q6–10)
4Ω, 6Ω, 10Ω ශ්රේණි — සම්පූර්ණ R සොයන්න.
ඒවාම සමාන්තර — සම්පූර්ණ R සොයන්න.
සමාන්තර සංසර්ගයන්හි ධාරාව වෙනස් වන්නේ ඇයි?
සමාන්තර ප්රතිරෝධ 2ක චිත්රයක් අඳින්න.
ශ්රේණි සංසර්ගයේ විභව බෙදාහැරීම පැහැදිලි කරන්න.
උසස් (Q11–15)
මිශ්ර ශ්රේණි–සමාන්තර සංග්රහයක් විසඳන්න.
එක් ශාඛාවක R වෙනස් කළ විට RTOTAL සොයන්න.
Current divider නියමය යොදා circuit එකක් විශ්ලේෂණය.
ශ්රේණි vs සමාන්තර අසාර්ථකතාව/විනාශ ආරක්ෂාව සසඳන්න.
බහු-ලූප ජාලයක් පියවරෙන් පියවර සරල කර විසඳන්න.
පාඩම 7.6 – කර්ෂොෆ නියම 2
පදනම (Q1–5)
කර්ෂොෆ ධාරා නියමය (KCL) state කරන්න.
කර්ෂොෆ විභව නියමය (KVL) state කරන්න.
සන්ධිය (Junction) යනු කුමක්ද?
සන්සර්ගයක ලූපය (Loop) යනු කුමක්ද?
කර්ෂොෆ නියම අවශ්ය වන උදාහරණයක්.
අතරමැදි (Q6–10)
සන්ධියේ ධාරා බෙදීම KCL මගින් විශ්ලේෂණය කරන්න.
සරල ලූපයක් සඳහා KVL යොදා V සොයන්න.
ලූප 2ක් ඇති සංසර්ගයක සමාන්තර සමීකරණ ලියන්න.
KVL sign conventions පැහැදිලි කරන්න.
සංකීර්ණ සන්සර්ගයක සන්ධි + ලූප හඳුනාගන්න.
උසස් (Q11–15)
2-ලූප circuit KCL + KVL යොදා විසඳන්න.
වීට්ස්ටෝන් පාලම (Wheatstone bridge) අසමතුලිතව currents සොයන්න.
අනියත ධාරා 3න් සමන්විත ජාලයක් විසඳන්න.
කර්ෂොෆ නියම මගින් බල පරබෙදා ගැනීම විශ්ලේෂණය කරන්න.
නියම දෙකම ශක්ති–විභව සංරක්ෂණ නියමයන්ගෙන් පැමිණි බව පැහැදිලි කරන්න.
පාඩම 7.7 – වීට්ස්ටෝන් පාලම සහ මීටර් පාලම
පදනම (Q1–5)
වීට්ස්ටෝන් පාලම යනු කුමක්ද?
සමානුලිත අවස්ථාවේ R₁/R₂ = R₃/R₄ සූත්රය state කරන්න.
ගැල්වැනෝමීටරය යනු කුමක්ද?
Null point යනු කුමක්ද?
මීටර් පාලමේ ප්රධාන අරමුණ කුමක්ද?
අතරමැදි (Q6–10)
සමානුලිත අවස්ථාවෙන් අනියත R සොයන්න.
සමානුලිත විට ගැල්වැනෝමීටරය 0 දැක්වීමේ හේතුව.
මීටර් පාලමේ නිර්මාණය විස්තර කරන්න.
R = (l₁/l₂)R₀ සූත්රයෙන් ප්රශ්නයක් විසඳන්න.
පාලන දණ්ඩය (Jockey) ඉදිරියට/පසුපසට ගෙන යද්දි ඇති බලපෑම.
උසස් (Q11–15)
වීට්ස්ටෝන් පාලමේ සංවේදනය (Sensitivity) විශ්ලේෂණය.
මීටර් පාලමක මාන දෝෂය ගණනය.
අඩු ප්රතිරෝධය මැනීම සඳහා පරීක්ෂණයක් සැලසුම් කරන්න.
මීටර් පාලමට සමාන්තර ප්රතිරෝධතාවයක් අවශ්ය වන්නේ ඇයි?
අභ්යන්තර ප්රතිරෝධ සමඟ වීට්ස්ටෝන් පාලම ගැටලුවක් විසඳන්න.
පාඩම 7.8 – පෝටෙන්ශියෝමීටරය
පදනම (Q1–5)
පෝටෙන්ශියෝමීටරය යනු කුමක්ද?
Balance length යනු කුමක්ද?
පෝටෙන්ශියෝමීටරයක් වොල්ට්මීටරයට වඩා නිරවද්ය වන්නේ ඇයි?
විභව ඝනත්වය (Potential gradient) යනු කුමක්ද?
EMF සසඳන සූත්රය state කරන්න.
අතරමැදි (Q6–10)
Balance lengths භාවිතයෙන් EMF අනුපාතය සොයන්න.
පෝටෙන්ශියෝමීටරයේ ම ූලධර්මය පැහැදිලි කරන්න.
පෝටෙන්ශියෝමීටරය සම්මත කරන ක්රමය විස්තර කරන්න.
Balance length භාවිතයෙන් අභ්යන්තර ප්රතිරෝධය මැනීම.
විද්යුත් ධාරාව ස්ථිරව තැබිය යුතු හේතුව.
උසස් (Q11–15)
විභව ඝනත්වය සඳහා සූත්රය ව්යුත්පන්න කරන්න.
අභ්යන්තර ප්රතිරෝධ ගැන බහු-අංශ ගැටලුවක් පෝටෙන්ශියෝමීටරයෙන් විසඳන්න.
නිරවද්යතාවය — પෝටෙන්ශියෝමීටරය vs වොල්ට්මීටරය සසඳන්න.
පෝටෙන්ශියෝමීටරයේ සර්කිට් රූපය සැලසුම් කිරීමේ අවධානම් පැහැදිලි කරන්න.
විනිවිදක (Load) 2ක් යොදා EMF මැනීමේ ප්රශ්නය විසඳන්න.
වියාචනය (Disclaimer)
Idasara Academy ඉගෙනුම් සම්පත් නිර්මාණය කර ඇත්තේ සිසුන්ට මගපෙන්වීම, පුහුණුව සහ අධ්යයන උපායමාර්ග ලබාදී සහයෝගය දැක්වීමටය.
කෙසේ වෙතත්, සියලුම විභාග සහ නිල අවශ්යතා සඳහා, සිසුන් අනිවාර්යයෙන්ම ශ්රී ලංකා අධ්යාපන අමාත්යාංශයේ, අධ්යාපන ප්රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ප්රකාශයට පත් කරන ලද නිල පෙළපොත් සහ සම්පත් පරිශීලනය කළ යුතුය.
ජාතික විභාග සඳහා අන්තර්ගතයේ නිල බලය ලත් මූලාශ්රය වනුයේ රජය විසින් නිකුත් කරනු ලබන මෙම ප්රකාශනයි.