AI සහ Gen-AI යනු කුමක්ද (සියල්ලන්ටම)
ආධුනික
Level :
1.1 ඉගෙනුම් ඉලක්ක
මෙම පාඩම අවසානයේ ඔබ:
AI සහ Generative AI (Gen-AI) යනු මොනවාදැයි සරලව තේරුම් ගනු ඇත.
අප අවට ඇති උදාහරණ හඳුනා ගනු ඇත.
AI යොදාගැනීමේදී "මිනිසා ප්රමුඛයි" යන ප්රතිපත්තිය (Human-First Principle) ඉගෙන ගනු ඇත.
ප්රශ්නයක් ඇසීමට පෙර (Prompting): කියවීම → ලිවීම → සිතීම → පැහැදිලි කිරීම යන පියවර පුරුදු වනු ඇත.
1.2 මිනිස් බුද්ධිය සහ කෘතිම බුද්ධිය (AI)
මිනිස් බුද්ධිය: අපි ගණිත ගැටලුවක් විසඳන විට කරුණු මතක් කරගෙන, තර්ක කර අලුත් පිළිතුරක් ගොඩනගන්නෙමු. මෙය සැබෑ ලෙසම සිතා කරන වැඩකි.
කෘතිම බුද්ධිය (AI): AI සැබෑ ලෙස "සිතන්නේ" හෝ "තේරුම් ගන්නේ" නැත. එය කරන්නේ දත්ත (Data) තුළ ඇති රටාවන් (Patterns) හඳුනාගෙන යමක් සිදුවීමට ඇති සම්භාවිතාව අනුමාන කිරීමයි.
උදාහරණ: Google Maps මගින් වාහන තද බදය අනුමාන කිරීම, YouTube මගින් ඔබ කැමති වීඩියෝ පෙන්වීම.
1.3 මොකක්ද මේ Generative AI (Gen-AI)?
Gen-AI යනු AI වල දියුණු අවස්ථාවකි. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ පවතින දත්ත විශ්ලේෂණය කිරීමට අමතරව, අලුත් දේවල් නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාවයි.
අලුත් ලිපි ලිවීම (Text), පින්තූර නිර්මාණය (Images), සංගීතය නිර්මාණය වැනි දේ මෙයට කළ හැක ිය.
1.4 වෙනස එක බැල්මකින්
විශේෂාංගය | සාමාන්ය AI | Generative AI (Gen-AI) |
ප්රධාන කාර්යය | රටා සොයයි, අනුමාන කරයි, වර්ග කරයි. | අලුත් දේ ( ලිපි, රූප, ශබ්ද) නිර්මාණය කරයි. |
උදාහරණ | ඊමේල් වල ඇති Spam හඳුනා ගැනීම. | රචනාවක සැකිල්ලක් ලියා දෙන Chatbot. |
ස්වභාවය | තීරණ ගන්නා යන්ත්රයකි. | නිර්මාණය කරන යන්ත්රයකි. |
1.5 ශිෂ්යයන් මෙය ඉගෙන ගත යුත්තේ ඇය ි?
AI යනු ඔබට ලැබුණු විශාල ශක්තියකි. නමුත් එය භාවිතා කළ යුත්තේ විනයානුකූලවයි.
හොඳ ක්රමය: පාඩමක් සාරාංශ කිරීමට, ප්රශ්නාවලි සාදා ගැනීමට හෝ අපැහැදිලි තැන් අසා දැන ගැනීමට AI උදව් කර ගැනීම.
නරක ක්රමය: තමන් සිතන්නේ නැතිව AI ලබා දෙන පිළිතුර ඒ අයුරින්ම පිටපත් කිරීම.
රන් රීතිය: ඔබ ඉගෙන ගන්න. AI ඔබට සහාය දෙයි.
1.6 එදිනෙදා පාසල් උදාහරණ
විද්යාව: සෛල බෙදීම ගැන AI මගින් විස්තරයක් ලබාගෙන එය ඔබේ පෙළපොත සමඟ සසඳා බලා තහවුරු කරගන්න.
ගණිතය: ගැටලුවක් විසඳන පියවර AI වෙතින් අසාගෙන, එය ඔබේ ක්රමයට ගැලපේදැයි පරීක්ෂා කරන්න.
1.7 ප්රායෝගික අභ්යාසය (ඔබම උත්සාහ කරන්න)
කියවන්න: ඔබේ පෙළපොතේ ප්රභාසංස්ලේෂණය (Photosynthesis) පිළිබඳ ඡේදයක් තෝරාගන්න.
ලියන්න: ඔබේ වචනවලින් එය වාක්ය දෙකකින් සටහන් පොතේ ලියන්න.
AI වෙතින් අසන්න (Prompt): "10 වසරේ සිසුවෙකුට ගැලපෙන ලෙස ප්රභාසංස්ලේෂණය ගැන වාක්ය 2කින් පැහැදිලි කරන්න."
විශ්ලේෂණය: ඔබේ වාක්ය සහ AI දුන් වාක්ය සසඳන්න. වෙනස කුමක්ද?
එක් කරන්න: වැදගත් කරුණු දෙකෙන්ම මගහැරී ඇත්නම් ඒවා පෙළපොත බලා එකතු කරගන්න.
1.8 වගකීම් සහගත භාවිතය
රහස්යභාවය: ඔබේ නම, දුරකථන අංක හෝ පෞද්ගලික තොරතුරු AI වෙත ලබා නොදෙන්න.
විශ්වාසය: AI වැරදි තොරතුරු (Hallucinations) ලබා දිය හැක. එබැවින් සැමවිටම පෙළපොත සමඟ සසඳන්න.
අවංකකම: AI කළ නිර්මාණ ඔබේම වැඩ ලෙස ඉදිරිපත් නොකරන්න.
1.9 සාරාංශය: මතක තබා ගත යුතු වචන
Prompt: AI වෙත අප ලබා දෙන උපදෙස්/ප්රශ්නය.
Hallucination: AI විසින් ලබා දෙන විශ්වාසවන්ත ලෙස පෙනෙන නමුත් වැරදි සහගත පිළිතුරු.
Verify: AI පිළිතුර නිවැරදි දැයි වෙනත් පොතකින් පරීක්ෂා කිරීම.