AI සහ Gen-AI යනු කුමක්ද (සියල්ලන්ටම)
ආධුනික
Level :
1.1 ඉගෙනුම් ඉලක්ක
මෙම පාඩම අවසානයේ ඔබ:
AI සහ Generative AI (Gen-AI) යනු මොනවාදැයි සරලව තේරුම් ගනු ඇත.
අප අවට ඇති උදාහරණ හඳුනා ගනු ඇත.
AI යොදාගැනීමේදී "මිනිසා ප්රමුඛයි" යන ප්රතිපත්තිය (Human-First Principle) ඉගෙන ගනු ඇත.
ප්රශ්නයක් ඇසීමට පෙර (Prompting): කියවීම → ලිවීම → සිතීම → පැහැදිලි කිරීම යන පියවර පුරුදු වනු ඇත.
1.2 මිනිස් බුද්ධිය සහ කෘතිම බුද්ධිය (AI)
මිනිස් බුද්ධිය: අපි ගණිත ගැටලුවක් විසඳන විට කරුණු මතක් කරගෙන, තර්ක කර අලුත් පිළිතුරක් ගොඩනගන්නෙමු. මෙය සැබෑ ලෙසම සිතා කරන වැඩකි.
කෘතිම බුද්ධිය (AI): AI සැබෑ ලෙස "සිතන්නේ" හෝ "තේරුම් ගන්නේ" නැත. එය කරන්නේ දත්ත (Data) තුළ ඇති රටාවන් (Patterns) හඳුනාගෙන යමක් සිදුවීමට ඇති සම්භාවිතාව අනුමාන කිරීමයි.
උදාහරණ: Google Maps මගින් වාහන තදබදය අනුමාන කිරීම, YouTube මගින් ඔබ කැමති වීඩියෝ පෙන්වීම.
1.3 මොකක්ද මේ Generative AI (Gen-AI)?
Gen-AI යනු AI වල දියුණු අවස්ථාවකි. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ පවතින දත්ත විශ්ලේෂණය කිරීමට අමතරව, අලුත් දේවල් නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාවයි.
අලුත් ලිපි ලිවීම (Text), පින්තූර නිර්මාණය (Images), සංගීතය නිර්මාණය වැනි දේ මෙය ට කළ හැකිය.
1.4 වෙනස එක බැල්මකින්
විශේෂාංගය | සාමාන්ය AI | Generative AI (Gen-AI) |
ප්රධාන කාර්යය | රටා සොයයි, අනුමාන කරයි, වර්ග කරයි. | අ ලුත් දේ (ලිපි, රූප, ශබ්ද) නිර්මාණය කරයි. |
උදාහරණ | ඊමේල් වල ඇති Spam හඳුනා ගැනීම. | රචනාවක සැකිල්ලක් ලියා දෙන Chatbot. |
ස්වභාවය | තීරණ ගන්නා යන්ත්රයකි. | නිර්මාණය කරන යන්ත්රයකි. |
1.5 ශිෂ්යයන් මෙය ඉගෙන ගත ය ුත්තේ ඇයි?
AI යනු ඔබට ලැබුණු විශාල ශක්තියකි. නමුත් එය භාවිතා කළ යුත්තේ විනයානුකූලවයි.
හොඳ ක්රමය: පාඩමක් සාරාංශ කිරීමට, ප්රශ්නාවලි සාදා ගැනීමට හෝ අපැහැදිලි තැන් අසා දැන ගැනීමට AI උදව් කර ගැනීම.
නරක ක්රමය: තමන් සිතන්නේ නැතිව AI ලබා දෙන පිළිතුර ඒ අයුරින්ම පිටපත් කිරීම.
රන් රීතිය: ඔබ ඉගෙන ගන්න. AI ඔබට සහාය දෙයි.
1.6 එදිනෙදා පාසල් උදාහරණ
විද්යාව: සෛල බෙදීම ගැන AI මගින් විස්තරයක් ලබාගෙන එය ඔබේ පෙළපොත සමඟ සසඳා බලා තහවුරු කරගන්න.
ගණිතය: ගැටලුවක් විසඳන පියවර AI වෙතින් අසාගෙන, එය ඔබේ ක්රමයට ගැලපේදැයි පරීක්ෂා කරන්න.
1.7 ප්රායෝගික අභ්යාසය (ඔබම උත්සාහ කරන්න)
කියවන්න: ඔබේ පෙළපොතේ ප්රභාසංස්ලේෂණය (Photosynthesis) පිළිබඳ ඡේදයක් තෝරාගන්න.
ලියන්න: ඔබේ වචනවලින් එය වාක්ය දෙකකින් සටහන් පොතේ ලියන්න.
AI වෙතින් අසන්න (Prompt): "10 වසරේ සිසුවෙකුට ගැලපෙන ලෙස ප්රභාසංස්ලේෂණය ගැන වාක්ය 2කින් පැහැදිලි කරන්න."
විශ්ලේෂණය: ඔබේ වාක්ය සහ AI දුන් වාක්ය සසඳන්න. වෙනස කුමක්ද?
එක් කරන්න: වැදගත් කරුණු දෙකෙන්ම මගහැරී ඇත්නම් ඒවා පෙළපොත බලා එකතු කරගන්න.
1.8 වගකීම් සහගත භාවිතය
රහස්යභාවය: ඔබේ නම, දුරකථන අංක හෝ පෞද්ගලික තොරතුරු AI වෙත ලබා නොදෙන්න.
විශ්වාසය: AI වැරදි තොරතුරු (Hallucinations) ලබා දිය හැක. එබැවින් සැමවිටම පෙළපොත සමඟ සසඳන්න.
අවංකකම: AI කළ නිර්මාණ ඔබේම වැඩ ලෙස ඉදිරිපත් නොකරන්න.
1.9 සාරාංශය: මතක තබා ගත යුතු වචන
Prompt: AI වෙත අප ලබා දෙන උපදෙස්/ප්රශ්නය.
Hallucination: AI විසින් ලබා දෙන විශ්වාසවන්ත ලෙස පෙනෙන නමුත් වැරදි සහගත පිළිතුරු.
Verify: AI පිළිතුර නිවැරදි දැයි වෙනත් පොතකින් පරීක්ෂා කිරීම.