Grade 12
Grade 13
Third Term
Grade
13
මට්ටම 1 — මූලික සිහි කැඳවීම (1–10)
ලෝහවල පොදු භෞතික ගුණ තුනක් නම් කරන්න.
පොදු අලෝහ දෙකක් නම් කරන්න.
ප්රතික්රියතා ශ්රේණිය යනු කුමක්ද?
ලෝහ විද්යාව අර්ථ දක්වන්න.
ලෝපස් යනු කුමක්ද?
යකඩවල එක් ලෝපසක් නම් කරන්න.
ඇලුමිනියම්හි ප්රධාන ලෝපස කුමක්ද?
ගංගු යනු කුමක්ද?
මිශ්ර ලෝහය අර්ථ දක්වන්න.
මිශ්ර ලෝහයක උදාහරණයක් දෙන්න.
මට්ටම 2 — අවබෝධය (11–20)
ලෝහ විද්යුතයේ හොඳ සන්නායක වන්නේ ඇයි?
අලෝහ බොහෝවිට දුර්වල සන්නායක වන්නේ ඇයි?
Froth flotation මඟින් ලෝපස් සාන්ද්රණය කරන ආකාරය විස්තර කරන්න.
Roasting හා Calcination අතර වෙනස පැහැදිලි කරන්න.
පිපිරුම් උදුනේ කෝක් භාවිතා කරන්නේ ඇයි?
ඇලුමිනියම් කාබන් ඔක්සිහරණයෙන් නිස්සාරණය කළ නොහැක්කේ ඇයි?
මිශ්ර ලෝහ බොහෝවිට පිරිසිදු ලෝහවලට වඩා ප්රබල වන්නේ ඇයි?
පිපිරුම් උදුනේ හුණුගල් の කාර්යභාරය විස්තර කරන්න.
සමහර ලෝහ ස්වදේශීය තත්ත්වයේ (native) පවතින්නේ ඇයි?
ඇලුමිනියම්වල විද්යුත් විච්ඡේදක නිස්සාරණය (Hall–Héroult process) විස්තර කරන්න.
මට්ටම 3 — යෙදීම (21–30)
Mg, Fe, Cu を ප්රතික්රියතාවය අනුව අධික → අඩු ලෙස සකස් කරන්න.
සින්ක් තඹ සල්ෆේට් ද්රාවණයෙන් තඹ විස්ථාපනය කළ හැකිදැයි පුරෝකථනය කරන්න.
සල්ෆයිඩ ලෝපස් සාන්ද්රණයට භාවිතා කරන ක්රමය හඳුනා ගන්න.
ZnS roasting の ප්රතිඵලය පුරෝකථනය කරන්න.
Smelting ක්රියාවේදී flux එකතු කරන්නේ ඇයිදැයි පැහැදිලි කරන්න.
අශුද්ධතා ලෝහ සන්නායකතාවට ඇති බලපෑම පුරෝකථනය කරන්න.
ඇලුමිනියම් නිස්සාරණයේදී cryolite එකතු කරන හේතුව පැහැදිලි කරන්න.
මධ්යස්ථ ප්රතික්රියාශීලී ලෝහයක් නිස්සාරණය සඳහා සුදුසු ක්රමයක් හඳුනා ගන්න.
යකඩ මලකඩ කෑම වැළැක්වීමට ක්රමයක් යෝජනා කරන්න.
ඔවුන්ගේ ප්රතික්රියතාවය අනුව කාබන් ඔක්සිහරණයට ලක් කළ හැකි ලෝහයන් පුරෝකථනය කරන්න.
මට්ටම 4 — විශ්ලේෂණය (31–40)
පිපිරුම් උදුනේ යකඩ ලෝපස් ඔක්සිහරණයේ පියවර විශ්ලේෂණය කරන්න.
ලෝහ සහ අලෝහවල භෞතික/රසායනික ගුණ සසඳන්න.
ඇලුමිනියම් ආරක්ෂිත ඔක්සයිඩ් ස්ථරයක් සාදන හේතුව පරීක්ෂා කරන්න.
ඉතා ප්රතික්රියාශීලී ලෝහ නිස්සාරණයට විද්යුත් විච්ඡේදනය අවශ්ය වන්නේ ඇයි?
පතල් කැණීම්වල පාරිසරික බලපෑම ඇගයීම.
විවිධ ලෝහවල විඛාදන ප්රතිරෝධය සසඳන්න.
කාබන් සමඟ යකඩ මිශ්ර කිරීම (steel making) の බලපෑම් විශ්ලේෂණය කරන්න.
විවිධ ලෝහ පිරිපහදු ක්රම (electrolytic, zone refining, distillation) ඇගයීම.
කාබන් ඔක්සිහරණය vs විද්යුත් විච්ඡේදනය — ශක්ති අවශ්යතා සසඳන්න.
Ellingham diagram භාවිතයෙන් ඔක්සිහරණේ තාප ගති විද්යාව (ගුණාත්මකව) විශ්ලේෂණය කරන්න.
මට්ටම 5 — විභාග/අභියෝගය (41–50)
ඔක්සිහරණ ප්රතික්රියා භාවිතයෙන් පිපිරුම් උදුනේ තාප රසායනික මූලධර්ම සාකච්ඡා කරන්න.
Bauxite → Alumina → Aluminium පරිවර්තනයේ ප්රතික්රියා අනුපිළිවෙල නිරූපණය කරන්න.
විඛාදනයට එරෙහිව ලෝහ ආරක්ෂා කිරීමේ ක්රම ඇගයීම.
යකඩ, ඇලුමිනියම්, තඹ — ලෝහ විද්යාව / ශක්තිය / පිරිවැය / පාරිසරික බලපෑම සසඳන්න.
ටයිටේනියම් වැනි සමහර ලෝහවලට බහු-පියවර නිස්සාරණය අවශ්ය වන්නේ ඇයිදැයි පැහැදිලි කරන්න.
ස්ලැග් සෑදීමේ රසායන විද්යාව සහ එහි වැදගත්කම විශ්ලේෂණය කරන්න.
නව ලෝහයක ප්රතික්රියතාව පදනම් කර ප්රශස්ත නිස්සාරණ ක්රමයක් යෝජනා කරන්න.
ලෝහ–කාර්මික ක්රියාවලීන්හි විමෝචන අඩු කිරීමට විකල්ප ඇගයීම.
පොදු මිශ්ර ලෝහවල (Brass, Bronze, Steel) ව්යුහමය / විද්යුත් / තාප ගුණ සසඳන්න.
අනාගත තිරසාර ලෝහ විද්යා තාක්ෂණ (bio-mining, recycling, H₂ reduction) සාකච්ඡා කරන්න.