මේ පාඩමෙන් අපි පෘථිවියේ සිටින අතිවිශාල ජීවීන් සංඛ්‍යාව, ඔවුන්ගේ සමානකම් සහ අසමානකම් අනුව විද්‍යාත්මකව කාණ්ඩ කරන ආකාරය (වර්ගීකරණය) ගැන ඉගෙන ගන්නවා. මෙය ජීව විද්‍යාවේ ඉතා වැදගත් කොටසක් වන අතර, විවිධ ජීවීන් හඳුනාගැනීමට සහ ඔවුන් අතර ඇති සම්බන්ධතා තේරුම් ගැනීමට උපකාරී වෙනවා.

කෙටි සටහන් (Short Notes):

1. වර්ගීකරණය:

• පොදු ගති ලක්ෂණ අනුව ජීවීන් කාණ්ඩවලට බෙදීමයි.

• ප්‍රධාන රාජධානි 5: මොනෙරා (බැක්ටීරියා), ප්‍රොටිස්ටා, ෆන්ගයි (දිලීර), ප්ලාන්ටේ (ශාක), ඇනිමාලියා (සතුන්).

2. ප්ලාන්ටේ රාජධානිය (ශාක):

• අපුෂ්ප ශාක: මල් හට නොගන්නා ශාක (උදා: මීවන, පයින්).

• සපුෂ්ප ශාක: මල් හට ගන්නා ශාක. මේවා නැවත කොටස් දෙකකට බෙදෙනවා:

• ඒක බීජ පත්‍රී: බීජයේ ඇත්තේ එක් බීජ පත්‍රයකි. තන්තු මුල් පද්ධතියක් සහ සමාන්තර නාරටි සහිත පත්‍ර ඇත (උදා: පොල්, බඩඉරිඟු, තෘණ).

• ද්වීබීජ පත්‍රී: බීජයේ බීජ පත්‍ර දෙකකි. මුදුන් මුල් පද්ධතියක් සහ ජාලාකාර නාරටි සහිත පත්‍ර ඇත (උදා: අඹ, කොස්, බෝංචි).

3. ඇනිමාලියා රාජධානිය (සතුන්):

• අපෘෂ්ඨවංශීන්: කොඳු ඇට පෙළක් නැති සතුන්. ප්‍රධාන වංශ:

• නිඩාරියා: (උදා: හයිඩ්‍රා, මුහුදු මල්).

• ඇනෙලිඩා: (උදා: ගැඩවිලා, කූඩැල්ලා).

• මොලුස්කා: (උදා: ගොළුබෙල්ලා, දැල්ලා).

• ආත්‍රොපෝඩා: (උදා: කෘමීන්, මකුළුවන්, කකුළුවන්).

• එකයිනොඩර්මේටා: (උදා: පසැඟිල්ලා, ඉකිරියා).

• පෘෂ්ඨවංශීන්: කොඳු ඇට පෙළක් ඇති සතුන්. ප්‍රධාන වර්ග:

• මත්ස්‍ය: (උදා: තෝරා, මෝරා).

• උභයජීවීන්: (උදා: ගෙම්බා, මැඩියා).

• උරගයින්: (උදා: සර්පයා, කිඹුලා, ඉබ්බා).

• පක්ෂීන්: (උදා: කපුටා, ගිරවා).

• ක්ෂීරපායීන්: (උදා: මිනිසා, අලියා, තල්මසා).

4. ද්විපද නාමකරණය:

• ජීවියෙකුට කොටස් දෙකකින් යුත් විද්‍යාත්මක නාමයක් ලබා දීමයි.

• පළමු පදය ගණ නාමය වන අතර, දෙවන පදය සුළු නාමය වේ.

• උදා: මිනිසා - Homo sapiens.

ඉඟි සහ කෙටි ක්‍රම (Tips & Tricks):

• ඒක බීජ පත්‍රී vs ද්වීබීජ පත්‍රී: පොල් ගහක් (ඒක බීජ පත්‍රී) සහ අඹ ගහක් (ද්වීබීජ පත්‍රී) හිතේ මවාගන්න. පොල් ගහේ අතු බෙදෙන්නේ නැහැ, මුල් එකම තැනකින් පොකුරට එනවා (තන්තු මුල්), පොල් අත්තක කොළ සමාන්තරව තියෙනවා. අඹ ගහේ අතු බෙදෙනවා, ලොකු මුදුන් මුලක් තියෙනවා, අඹ කොළයක නාරටි දැලක් වගේ පැතිරිලා.

• පෘෂ්ඨවංශී වර්ග 5: මේ වර්ග 5 පිළිවෙළට මතක තියාගන්න (මත්ස්‍ය -> උභයජීවී -> උරග -> පක්ෂි -> ක්ෂීරපායී). මේක ජීවීන්ගේ පරිණාමික පිළිවෙළටත් ආසන්නයි.

විභාගය සඳහා වැදගත් කරුණු (Important Points for Exam):

1. වර්ගීකරණ සටහන්: ශාක හෝ සතුන් වර්ගීකරණය කරන ආකාරය දැක්වෙන සරල රුක් සටහනක් (flowchart) ඇඳීමට පුරුදු වන්න.

2. හඳුනාගැනීමේ ලක්ෂණ: එක් එක් ප්‍රධාන සත්ත්ව හෝ ශාක කාණ්ඩයකට (උදා: උරගයින්, ඒක බීජ පත්‍රී) ආවේණික වූ, එම කාණ්ඩය හඳුනාගත හැකි ප්‍රධාන ලක්ෂණ 2ක් හෝ 3ක් මතක තබා ගන්න. (උදා: උරගයින් -> වියළි කොරල සහිත සම, චලතාපී වීම).

3. සංසන්දනය: විවිධ කාණ්ඩ දෙකක් (උදා: උභයජීවීන් සහ උරගයින්) අතර ඇති සමානකම් සහ අසමානකම් ඇසීමට ඉඩ ඇත.

4. ද්විපද නාමකරණය: විද්‍යාත්මක නාමයක් නිවැරදිව ලියන ආකාරය (ගණ නාමයේ මුල් අකුර Capital, යටින් ඉරි ඇඳීම හෝ ඇල අකුරින් ලිවීම) දැන සිටීම වැදගත්.

5. උදාහරණ: එක් එක් කාණ්ඩය සඳහා පෙළ පොතේ ඇති උදාහරණ එකක් හෝ දෙකක්වත් මතක තබා ගන්න.